Nguyễn Tấn Đại

Hoàng tử bé (XXV)

Nguyễn Tấn Đại — 2011-10-22T00:29:49Z

- Con người, - hoàng tử bé nói, - họ tự nhét mình trên những chuyến tàu tốc hành, nhưng không còn biết mình đi tìm gì nữa. Vì vậy họ cuống quít lên rồi chạy lòng vòng…

Và cậu buông lửng:

- Không cần phải mất công…

Cái giếng chúng tôi tìm thấy trông không giống kiểu giếng Sahara. Giếng Sahara chỉ là những cái hố đào sâu trong cát. Còn cái này có vẻ giống cái giếng làng hơn. Nhưng ở đó chẳng có làng mạc gì cả, nên tôi cứ ngỡ mình đang mơ.

- Sao lạ quá, - tôi nói với hoàng tử bé, - tất cả đều có sẵn: ròng rọc, gàu và dây…

Cậu cười, nắm lấy sợi dây thừng và đánh vòng chiếc ròng rọc.

Thế là chiếc ròng rọc rít lên, nghe như tiếng rít của chiếc chong chóng lâu ngày không gặp gió.

- Chú nghe không, - hoàng tử bé nói, - mình đánh thức cái giếng này và nó đang hát…

Không muốn cậu phải làm quá sức, tôi bảo:

- Để chú làm cho, nó nặng quá sức cháu.

Tôi kéo dần gàu nước lên đến miệng giếng. Tôi buộc cho nó đứng yên. Trong tai tôi còn văng vẳng tiếng hát của chiếc ròng rọc, và trong đáy nước còn sóng sánh, tôi thấy mặt trời cũng sóng sánh theo.

- Cháu khát thứ nước này lắm, - hoàng tử bé nói, - chú cho cháu uống…

Và tôi chợt hiểu ra thứ mà cậu đi tìm.

Tôi đưa gàu nước lên môi cậu. Cậu uống, đôi mắt nhắm nghiền. Thật êm đềm như một nghi lễ! Thứ nước này là gì đó khác hẳn một thức uống. Nó đã được tạo ra từ những bước chân dưới bầu trời sao, từ tiếng hát của chiếc ròng rọc, từ sự gắng sức của đôi tay tôi. Nó thật tốt cho trái tim, như một món quà. Hồi tôi còn nhỏ, ánh sáng từ cây thông Giáng sinh, tiếng nhạc thánh lễ lúc nửa đêm, cùng những nụ cười dịu dàng, tất cả đã tạo nên vầng sáng lung linh quanh món quà Giáng sinh mà tôi được nhận.

- Con người ở chỗ chú, - hoàng tử bé nói, - họ trồng năm ngàn bông hồng trong cùng một khu vườn… Và họ không tìm thấy thứ mà họ đi kiếm…

- Họ không tìm thấy thứ đó… - Tôi lặp lại.

- Vậy mà thứ họ đi kiếm có thể tìm thấy được chỉ trong một bông hoa hay một ít nước…

- Dĩ nhiên, - tôi trả lời.

Và cậu nói thêm:

- Nhưng mắt trần vốn dĩ mù loà. Cần phải tìm kiếm với trái tim.

Tôi uống nước. Rồi hít thở nhẹ nhõm. Dưới ánh bình minh, cát đượm một màu mật ong. Tôi cũng cảm thấy hạnh phúc với màu mật ong này. Tại sao tôi đã phải mất công…

- Chú cần phải giữ lời hứa, - hoàng tử bé chậm rãi nói. Cậu vừa trở lại ngồi bên cạnh tôi.

- Lời hứa nào?

- Chú biết đó… Một cái rọ mõm cho con cừu của cháu… Cháu có trách nhiệm với bông hoa này!

Tôi lấy trong túi ra các bức phác hoạ của mình. Hoàng tử bé trông thấy, vừa cười to vừa nói:

- Mấy cây bao báp của chú, nhìn giống mấy cái bắp cải quá…

- Ơ!

Vậy mà tôi đã rất tự hào về bọn bao báp.

- Con cáo… Mấy cái tai… Nhìn hơi giống mấy cái sừng… Và chúng dài quá!

Rồi cậu tiếp tục cười.

- Cháu thật thiếu công bằng, chàng trai trẻ à! Chú chưa từng biết vẽ cái gì khác ngoài mấy con trăn bụng đóng và trăn bụng mở.

- Ồ! Không sao đâu, - cậu nói, - trẻ con biết mà.

Thế là tôi vẽ một cái rọ mõm. Tôi nghe tim mình thắt lại khi đưa nó cho cậu:

- Cháu có những dự định mà chú không biết…

Nhưng cậu không trả lời. Cậu nói:

- Chú biết đó, hôm cháu rơi xuống Trái Đất… Ngày mai nữa là tròn một năm…

Rồi sau một lúc im lặng, cậu nói tiếp:

- Cháu đã rơi xuống gần ngay chỗ này…

Mặt cậu đỏ bừng lên.

Một lần nữa, không hiểu sao tôi lại có cảm giác đau xót kì lạ. Tuy nhiên, tôi vẫn hỏi cậu:

- Vậy là, vào buổi sáng hôm chú gặp cháu cách đây tám ngày, không phải tình cờ mà cháu đã đi dạo một mình như vậy, hoàn toàn đơn độc, giữa chốn hoang vu quạnh quẽ không một bóng người! Lúc đó cháu đang đi về chỗ đã rơi xuống?

Hoàng tử bé vẫn đỏ mặt.

Và tôi hỏi tiếp, hơi ngập ngừng:

- Chắc là, bởi vì ngày tròn năm?…

Hoàng tử bé lại đỏ mặt. Cậu không bao giờ trả lời các câu hỏi của tôi, nhưng khi người ta đỏ mặt, thế có nghĩa là “đúng”, phải không?

- A! - Tôi chợt nói với cậu. - Chú sợ là…

Nhưng cậu đã trả lời tôi:

- Bây giờ chú phải làm việc. Chú phải quay lại chỗ cái máy. Cháu đợi chú ở đây. Tối mai chú hãy trở lại…

Nhưng tôi không an tâm lắm. Tôi nhớ đến con cáo. Người ta có thể khóc lắm khi đã để mình được cảm hoá…

Hoàng tử bé (XIX)

Nguyễn Tấn Đại — 2011-09-03T11:49:17Z

Hoàng tử bé trèo lên một ngọn núi cao. Trước giờ cậu chỉ biết đến núi qua ba ngọn núi lửa cao đến đầu gối cậu. Và cậu vẫn dùng ngọn núi lửa đã tắt như một chiếc ghế đẩu. “Trên một đỉnh núi cao như thế này, - cậu nghĩ bụng, - mình sẽ có thể thấy khắp hành tinh và tất cả mọi người…” Nhưng cậu không thấy gì ngoài những cột đá lởm chởm gai góc.

- Xin chào, - cậu lên tiếng hú hoạ.

- Xin chào… Xin chào… Xin chào… - Tiếng vang vọng lại.

- Bạn là ai? - Hoàng tử bé hỏi.

- Bạn là ai… Bạn là ai… Bạn là ai… - Tiếng vang vọng lại.

- Xin hãy làm bạn với tôi, tôi chỉ có một mình, - cậu nói.

- Tôi chỉ có một mình… Tôi chỉ có một mình… Tôi chỉ có một mình… - Tiếng vang vọng lại.

“Thật là một hành tinh kì quặc! - Cậu tự nhủ. - Nó vừa khô khan, vừa lởm chởm, vừa mặn chát. Đã vậy con người lại thiếu trí tưởng tượng. Họ chỉ lặp lại những gì người khác nói… Ở chỗ mình có một bông hoa: bạn ấy luôn nói trước tiên…”

Hoàng tử bé (IX)

Nguyễn Tấn Đại — 2008-07-24T01:19:00Z

Tôi nghĩ rằng, để trốn chạy, cậu đã bám theo một đàn chim di trú. Buổi sáng hôm khởi hành, cậu đã dọn dẹp lại hành tinh thật gọn gàng. Cậu cẩn thận nạo muội khói trong lòng những ngọn núi lửa đang phun. Cậu có hai ngọn núi lửa đang phun. Chúng rất tiện dùng để hâm nóng thức ăn sáng. Cậu còn có một ngọn núi lửa đã tắt. Nhưng, cậu thường nói: “Ai mà biết được!” Do đó cậu nạo muội khói luôn cả ngọn núi lửa đã tắt. Nhưng, cậu thường nói: “Ai mà biết được!” Do đó cậu nạo muội khói luôn cả ngọn núi lửa này. Khi được nạo muội khói sạch sẽ, núi lửa sẽ cháy nhẹ nhàng và đều đặn, không phun trào. Dịch phun trào núi lửa thường rừng rực như lửa cháy trong lò sưởi. Dĩ nhiên là trên Trái Đất, chúng ta quá nhỏ bé để có thể nạo muội khói núi lửa. Chính vì vậy mà chúng gây ra cho ta khối chuyện phiền toái.

Hoàng tử bé còn nhổ cả những mầm bao báp mới mọc, trong lòng đầy suy tư. Cậu nghĩ chắc là sẽ không bao giờ quay trở về nữa. Nhưng tất cả những việc quen thuộc sáng hôm ấy dường như đều rất nhẹ nhàng. Rồi đến khi tưới nước lần cuối cho bông hoa, chuẩn bị đặt lồng kính cho nó, cậu bắt đầu thấy muốn khóc.

- Vĩnh biệt, - cậu nói với bông hoa.

Nhưng bông hoa không trả lời cậu.

- Vĩnh biệt, - cậu lặp lại.

Bông hoa ho một tiếng. Nhưng không phải do nó bị cảm.

- Tôi thật là ngu ngốc, - cuối cùng nó lên tiếng. - Tôi xin lỗi bạn. Hãy cố mà sống cho hạnh phúc.

Cậu ngạc nhiên vì không nghe một lời buộc tội nào. Cậu đứng bối rối, chiếc lồng kính trên tay. Cậu không hiểu được sự yên lặng dịu dàng đó.

- Nhưng thật ra, tôi thích bạn, - bông hoa nói tiếp. - Bạn đã không biết được vậy, vì những lỗi lầm của tôi. Điều đó chẳng có gì quan trọng. Nhưng mà bạn cũng ngu ngốc giống hệt tôi. Hãy cố mà sống cho hạnh phúc... Cất chiếc lồng kính đi. Tôi không cần nó nữa.

- Nhưng gió…

- Tôi không tệ đến vậy đâu... Gió mát ban đêm sẽ làm tôi dễ chịu. Tôi là một bông hoa mà.

- Còn bọn thú vật…

- Tôi cần phải chịu mang trên mình vài ba con sâu nếu muốn làm bạn với bươm bướm. Trông chắc là đẹp lắm. Nếu không thì còn ai đến thăm tôi nữa? Bạn thì sẽ đi xa mất rồi. Còn bọn thú vật to xác kia, tôi chả sợ tí nào. Tôi còn có móng vuốt.

Nói rồi bông hoa giương bốn chiếc gai của mình lên. Sau đó nó nói thêm:

- Đừng có đứng ngây ra đó, khó coi lắm. Bạn đã quyết định ra đi. Hãy đi đi.

Bởi vì bông hoa không muốn cậu trông thấy nó khóc. Đúng là một bông hoa đầy lòng kiêu hãnh…

Hoàng tử bé (VIII)

Nguyễn Tấn Đại — 2008-06-29T12:05:17Z

Tôi đã nhanh chóng hiểu thêm nhiều điều về bông hoa ấy. Trên hành tinh của hoàng tử bé luôn có những bông hoa rất đơn giản, chỉ một vòng cánh, khép nép mọc chẳng quấy rầy ai. Chúng nở ra giữa đám cỏ xanh lúc sáng sớm, rồi lại lụi tàn đi khi đêm về. Còn bông hoa kia, một ngày nọ bỗng nảy ra từ một hạt mầm không biết từ đâu đến, và hoàng tử bé đã cẩn trọng chú ý ngay từ đầu vì trông nó khác hẳn các loại cây đã có. Có thể đó là một thứ bao báp mới. Thế nhưng, chẳng bao lâu sau bụi cây đã ngừng lớn và chuẩn bị ra hoa. Hoàng tử bé nghĩ rằng, với chiếc nụ thật to, nó sẽ nở ra rất rực rỡ, còn bông hoa thì vẫn không ngừng tô điểm thêm nhan sắc, bên trong căn phòng xanh khép kín của mình. Nó lựa thật kĩ từng nước màu. Nó chậm rãi khoác từng vạt áo, làm đầy đặn thêm từng cánh hoa. Nó không muốn nở ra nhăn nhúm như đám hoa mĩ nhân. Nó chỉ muốn xuất hiện trong ánh hào quang rực rỡ của một sắc đẹp đầy đặn. Quả là một bông hoa đỏm dáng! Cuộc trang điểm bí ảo đó kéo dài hết ngày này qua ngày nọ. Cho đến một buổi sáng, ngay khi mặt trời mọc, nó mới chịu nở ra.

Rồi, sau khi đã làm việc hết sức tỉ mẩn, nó vừa ngáp dài vừa nói:

- A! Tôi dậy muộn quá… Xin bạn bỏ qua cho… Đầu tóc tôi còn rối bù…

Trong khi đó, hoàng tử bé không giấu được vẻ ngưỡng mộ:

- Bạn đẹp quá!

- Vậy sao? - Bông hoa chậm rãi đáp lại. - Tôi sinh ra cùng với mặt trời đó…

Hoàng tử bé đoán ngay ra rằng bông hoa này chẳng mấy khiêm nhường, nhưng có lẽ bây giờ nó còn đang xúc động.

- Tôi nghĩ rằng đã đến giờ ăn sáng, - bông hoa mau chóng lên tiếng, - bạn có vui lòng nghĩ đến tôi một chút…

Thế là, hoàng tử bé lúng túng chạy đi tìm chiếc bình tưới, múc đầy nước để tưới cho bông hoa.

Cứ như thế bông hoa đã mau chóng làm tình làm tội hoàng tử bé bằng tính kiêu kì đỏng đảnh của mình. Ví như một ngày nọ, nhân nói chuyện về bốn chiếc gai mang trên mình, nó nói với hoàng tử bé:

- Bọn hổ, chúng có thể tới đây, với đầy móng vuốt!

- Hành tinh của tôi đâu có hổ, - hoàng tử bé bác lại, - mà hổ đâu có ăn cỏ.

- Tôi không phải là cỏ, - bông hoa chậm rãi nói.

- Xin lỗi bạn…

- Tôi thì chẳng sợ gì hổ, nhưng tôi rất ghét gió máy. Bạn không có tấm chắn gió nào à?

“Ghét gió máy… Thật là chẳng may cho một loài cây, - hoàng tử bé thầm nghĩ. - Bông hoa này thật rắc rối…”

- Buổi tối bạn cần cho tôi vào lồng kính. Chỗ của bạn lạnh quá. Thật là khó sống. Chứ ở chỗ tôi hồi đó…

Nó chợt ngưng bặt. Nó đã đến đây khi còn nằm trong hạt. Nó không thể biết được thế giới bên ngoài khi đó như thế nào. Ngượng ngùng vì đã toan nói dối một cách ngây ngô như vậy, nó ho lên hai ba tiếng nhằm đánh trống lảng:

- Tấm chắn gió?…

- Tôi đã định đi lấy nhưng bạn lại nói chuyện.

Bông hoa lại ho thêm mấy tiếng nữa hòng làm cho hoàng tử bé cảm thấy rằng chính cậu đã có lỗi.

Thế là, dù có tình cảm quý mến chân thành, hoàng tử bé vẫn nhanh chóng hồ nghi bông hoa. Cậu để ý đến cả những lời nói vu vơ của nó, và trở nên rất buồn khổ.

- Lẽ ra cháu không nên nghe bạn ấy, - một hôm cậu tâm sự với tôi, - đừng bao giờ nghe các bông hoa. Chỉ nên ngắm và ngửi chúng mà thôi. Bông hoa của cháu làm cho cả hành tinh thơm ngát, nhưng cháu đã không biết thưởng thức điều đó. Chuyện những cái móng vuốt, mà cháu từng lấy làm khó chịu, lẽ ra đã có thể làm cháu mủi lòng…

Cậu tiếp tục tâm sự:

- Cháu đã không biết cách hiểu chuyện! Đáng lẽ cháu phải đánh giá bạn ấy qua hành động chứ không phải qua lời nói. Bạn ấy đã toả hương và chiếu sáng đời cháu. Cháu không nên trốn chạy! Lẽ ra cháu phải thấy được sự dịu dàng bên trong những trò kiêu kì ngây ngô của bạn ấy. Các bông hoa thật là mâu thuẫn! Nhưng cháu đã còn quá trẻ để biết cách yêu thương bạn ấy.

Hoàng tử bé (IV)

Nguyễn Tấn Đại — 2008-06-13T13:24:01Z

Và như thế, tôi biết được điều quan trọng thứ hai: hành tinh quê hương của hoàng tử bé chỉ vừa lớn hơn một ngôi nhà.

Điều đó không làm cho tôi ngạc nhiên lắm. Tôi thừa biết, ngoài những hành tinh lớn mà người ta đã đặt tên như Trái Đất, Sao Thổ, Sao Hoả, Sao Kim, còn có hàng trăm hành tinh khác đôi khi nhỏ đến độ phải quan sát thật kĩ bằng kính thiên văn mới có thể thấy được. Khi một nhà thiên văn phát hiện ra một hành tinh nào đó, ông ta sẽ đặt tên nó bằng một con số. Ví dụ như “tiểu hành tinh 325”.

Tôi có những lí do nghiêm túc để tin chắc rằng quê hương của hoàng tử bé chính là tiểu hành tinh B 612. Tiểu hành tinh này được một nhà thiên văn Thổ Nhĩ Kì phát hiện ra năm 1909.

Ông ta đã báo cáo phát hiện của mình trong một Hội nghị Thiên văn học Quốc tế. Tiếc thay chẳng một ai tin lời ông ta, chỉ vì bộ y phục ông mặc trên người. Người lớn là thế đấy.

Dù sao cũng còn may mắn cho tiếng tăm của hành tinh B 612 này, vì sau đó một nhà độc tài Thổ đã buộc dân chúng ăn vận theo kiểu Âu Châu, nếu không sẽ bị khép tội chết. Nhà thiên văn kia đã trình bày lại phát kiến của mình vào năm 1920, trong một bộ cánh rất lịch thiệp. Và lần này người ta đã tin ông.

Tôi kể lể dài dòng về tiểu hành tinh B 612 và khẳng định với các bạn con số đó, tất cả cũng chỉ vì người lớn cả. Người lớn rất thích những con số. Khi bạn kể cho họ nghe về một người bạn mới quen, họ sẽ chẳng bao giờ hỏi bạn về điều cốt lõi. Họ chẳng bao giờ hỏi bạn: “Nó nói năng thế nào? Nó thích chơi trò gì? Nó có thích sưu tập bươm bướm không?” Họ chỉ hỏi: “Nó mấy tuổi rồi? Nó có mấy anh em? Nó nặng bao nhiêu kí? Bố nó kiếm được bao nhiêu tiền?” Chỉ như thế họ mới hình dung ra được. Còn lỡ mà bạn kể với người lớn rằng: “Cháu thấy có một ngôi nhà rất đẹp, xây toàn gạch màu hồng, có những chậu hoa phong lữ trên bệ cửa sổ và bầy bồ câu xinh xắn trên mái nhà…” thì đừng mong gì họ tưởng tượng ra ngôi nhà đó. Cần phải nói: “Cháu vừa thấy một căn nhà đáng giá một trăm ngàn quan.” Họ sẽ thốt lên ngay: “Một căn nhà tuyệt đẹp!”

Do đó, nếu bạn nói với họ: “Hoàng tử bé là có thật vì cậu ấy rất đáng yêu, vì cậu ấy đã tươi cười, và vì cậu ấy muốn có một con cừu. Khi muốn có một con cừu, nghĩa là người ta có thật”, họ sẽ nhún vai như vừa nghe một câu chuyện trẻ con. Bằng ngược lại, thử nói: “Cậu ấy tới từ tiểu hành tinh B 612” xem, họ sẽ gật gù tin ngay và bạn sẽ yên thân thoát khỏi những câu hỏi của họ. Họ là thế đấy. Cũng đừng trách gì. Trẻ con cần phải rất khoan dung với người lớn.

Lẽ dĩ nhiên, vốn là người am hiểu cuộc đời, chúng ta cười vào những con số! Tôi những muốn bắt đầu câu chuyện này giống như trong cổ tích. Tôi những muốn kể rằng:

“Ngày xửa ngày xưa, có một chàng hoàng tử bé sống trên một tiểu hành tinh chỉ vừa lớn hơn người cậu, và cậu mong ước có một người bạn…” Với những ai am hiểu cuộc đời, dễ tin là có một nơi như thế hơn chứ.

Vì tôi không muốn người ta đọc sách của tôi một cách hời hợt. Tôi đau đớn biết bao nhiêu khi kể lại những kỉ niệm này. Đã sáu năm rồi kể từ ngày anh bạn nhỏ của tôi ra đi cùng với con cừu thân yêu. Nếu tôi cố tả cậu lại ở đây, đó là để mình không quên đi. Thật buồn nếu quên đi một người bạn! Đâu phải ai cũng có được một người bạn. Và tôi có thể trở nên giống người lớn lắm chứ, chỉ toàn nghĩ đến những con số. Chính vì thế, tôi đã tìm mua màu và bút vẽ. Ở độ tuổi tôi bây giờ, cầm bút vẽ đúng là chuyện khó khăn cực kì, nhất là khi người ta chỉ tập tành vẽ được những con trăn bụng đóng và bụng mở từ độ lên sáu. Dĩ nhiên, tôi sẽ cố hết sức để vẽ thật giống. Nhưng tôi chẳng dám chắc có làm được không. Bức này xong, bức khác lại chẳng giống. Tôi lại hơi nhầm về kích cỡ. Lúc thì hoàng tử bé quá to. Lúc thì cậu lại quá nhỏ. Tôi lẫn lộn cả màu sắc áo quần cậu. Cứ thế tôi mò mẫm hết cách này đến cách khác, cả đẹp lẫn xấu. Và cuối cùng thì tôi quên mất vài chi tiết quan trọng hơn. Nhưng về chuyện này, cần phải thông cảm cho tôi. Anh bạn của tôi chẳng bao giờ giải thích gì. Có thể cậu cho rằng tôi cũng giống cậu. Nhưng thật không may, tôi đâu có biết ngắm nghía những con cừu bên trong những cái thùng. Hình như tôi bắt đầu trở nên giống người lớn. Có lẽ tôi đã già đi.

Hoàng tử bé (Lời đề từ)

Nguyễn Tấn Đại — 2008-05-28T23:29:24Z

Tặng Léon Werth.

Tôi xin lỗi các bạn nhỏ vì đã đề tặng cuốn sách này cho một người lớn. Đó là một lời xin lỗi nghiêm túc: đối với tôi người lớn này là người bạn tốt nhất trần đời. Lời xin lỗi thứ hai: người bạn này có thể hiểu được mọi chuyện, kể cả những câu chuyện trẻ con. Lời xin lỗi thứ ba: người ấy sống ở nước Pháp trong đói rét. Người ấy rất cần được an ủi. Còn nếu những lí do trên vẫn chưa làm các em thông cảm, thôi thì tôi đề tặng người ấy thuở còn bé vậy. Người lớn ai mà chẳng có một thời ấu thơ (ấy thế mà chả mấy ai nhớ được). Bây giờ tôi viết thế này nhé:

Tặng Léon Werth
những ngày còn bé.

Tôi nghĩ rằng, để trốn chạy, cậu đã bám theo một đàn chim di trú.

Các tranh minh hoạ trong truyện này do chính tác giả Antoine de Sainte-Exupéry vẽ bằng màu nước.